Laut dem Ëmweltprogramm vun de Vereenten Natiounen (UNEP) ginn 32 %, ronn een Drëttel also, vun de weltwäit produzéierte Liewensmëttel verluer oder gi verschwent. D’Produktioun vun dësen ongenotzte Liewensmëttel huet grouss Auswierkungen op d’Ëmwelt, well Ressource wéi Waasser, Energie a Land dofir onnéideg verschwent ginn.
Liewensmëttelverloschter an -offäll verursaachen 8-10 % vun de weltwäiten Zäregasemissiounen – bal dat Fënneffacht vun de Gesamtemissioune vun der Aviatioun. Engersäits verursaacht d’Produktioun vu Liewensmëttel Emissiounen, anerersäits entstinn duerch de Verrottungsprozess op den Deponië weider Zäregasen.
Zu Lëtzebuerg, wéi a villen anere Länner vun der EU, sinn d’Haushalter déi gréisste Verschwender vu Liewensmëttel. Iwwer d’Hallschent – ganzer 53 % – vun den ewechgeheiten Iesswuere stamen aus Haushalter. Grënn heifir sinn, datt ze vill akaaft ginn ass, d’Liewensmëttel schlecht gelagert gi sinn, d’Verbrauchsdate falsch interpretéiert gi sinn an/oder Liewensmëttelreschter net verwäert gi sinn.
Zu Lëtzebuerg goufen 2022 ganzer 79.405 Tonne Liewensmëttel an d’Dreckskëscht geheit. 53 % dovu goufen an den Haushalter verschwent (42.153 t), 24 % (19.012 t) sinn an der Produktioun verluer gaang, 12 % (9.626 t) sinn an der Restauratioun ewechgeheit ginn an 11 % (8.614 t) am Handel. Dës grouss Quantitéit u Ressourcëverschwendung weist, wéi wichteg et ass, Moossname fir d’Reduzéierung vu Liewensmëtteloffäll ze ergräifen. An Ärem Haushalt kënnt Dir mat eisen 8 gëllene Reegele géint d’Verschwende vu Liewensmëttel direkt eppes ënnerhuelen.
D’Indikatioun „Verbrauche bis…“ oder „à consommer jusqu’au…“ ass de Verbrauchsdatum. Ass de Verbrauchsdatum ofgelaf, soll dat Liewensmëttel net méi consomméiert ginn, well et gesondheetsschiedlech ka sinn. Dësen Datum gëtt bei Wuer uginn, déi liicht verdierflech ass, wéi zum Beispill Gehacktes, Gefligel, Fësch oder Zoossissen.
D’Indikatioun „Mindestens haltbar bis…“ oder „à consommer de préférence avant…“ ass de Mindesthaltbarkeetsdatum. Bis zu dësem Datum iwwerhëlt den Hiersteller d’Garantie, dass ee Produit „gutt“ ass, also Qualitéitseegenaarte wéi Faarf, Geroch, Goût a Nährwerter sou bleiwen, wéi op dem Dag, op dem de Produit verpaakt gouf – déi richteg Lagerung virausgesat. Oft si Liewensmëttel awer och nach nom Oflaf vum Mindesthaltbarkeetsdatum genéissbar. Et ass also keen „Oflafdatum“. Ee Mindesthaltbarkeetsdatum fënnt een zum Beispill op Nuddelen, Kichelcher, Räis, Miel oder Kaffi.
Frësch Fleesch- a Fëschwueren souwéi aner liicht verdierflech Produiten hunn ee Verbrauchsdatum. Dréche Produite wéi Nuddelen, Quinoa oder Räis souwéi Konserve par contre hunn ee Mindeshaltbarkeetsdatum. Vill Liewensmëttel sinn och nom Oflaf vum Mindesthaltbarkeetsdatum nach genéissbar. Wichteg ass et, seng Sënner ze notze fir ze préiwen, ob ee Liewensmëttel nach gutt ass fir z’iessen. Deemno gëllt: kucken, richen, schmaachen.
Een Akafsziedel hëlleft dobäi, gezielt anzekafen an onnéideg Akeef ze vermeiden. Doduerch gëtt verhënnert, datt Liewensmëttel akaf ginn, déi spéider ongenotzt ewechgeheit musse ginn.
Ee gielt Band mat der Opschrëft „Hei dierft Dir plécken!“ un engem Uebstbam signaliséiert, datt d’Friichte vu jidderengem gratis zum Eegeverbrauch däerfe gepléckt ginn, ouni de Proprietär virdrun ze froen. Dëst am Respekt vun der „Charte de bonne conduite“ fir d’Aktioun „Gielt Band“. Dës Aktioun hëlleft, d’Liewensmëttelverschwendung ze reduzéieren, awer och d’Wäertschätzung vun de Liewensmëttel ze steigeren an eis Traditiounen an d’Wëssen iwwert d’Preparatioun an d’Konservéierung vun Uebst ze erhalen.
Dréche Liewensmëttel wéi Miel, Räis, Kichelcher oder Nuddele sollen an der Originalverpackung oder a loftdichte Behälter versuergt ginn, fir se viru Fiichtegkeet, Schädlingen a Veronrengegung ze schützen. Eng dréchen, kill an däischter Lagerung verlängert hier Haltbarkeet.
Äppel a Bananne produzéieren Ethylen, ee Gas, deen de Räifungsprozess vum Uebst beschleunegt. Wa si zesumme mat anere Friichte gelagert ginn, kann dat dozou féieren, datt déi aner Friichte méi séier räifen a verdierwen. Et ass dowéinst unzeroden, dës Friichte getrennt ze lageren.
Déi keelste Platz am Frigo ass an der Reegel am ënneschte Fach (d’Glasplack) iwwert dem Geméisfach. Hei solle liicht verdierflech Liewensmëttel wéi Fleesch a Fësch gelagert ginn, fir hier Haltbarkeet ze maximiséieren.
D’Lagerung vun Uebst a Geméis am Frigo hänkt vun hiren individuellen Eegenschaften an hirer Beschafenheet of. Verschidden Zorte profitéiere vun der Keelt, well se doduerch méi lues räifen a méi laang frësch bleiwen. Anerer dogéint kënnen duerch déi niddreg Temperaturen u Goût verléieren oder hier Textur veränneren. Et ass wichteg, déi spezifesch Bedürfnisser vun all Zort ze berücksichtegen, fir hir Haltbarkeet a Qualitéit optimal ze erhalen.
Beim Araume vu vill waarmem Gedrénks an de Frigo ass et wichteg, d’Auswierkungen op d’Temperatur am Frigo ze berücksichtegen. Wann ze vill waarm Produite mateneen era getässelt ginn, geet d’Temperatur am ganze Frigo an d’Luucht. Ee Frigo mat duerchschnëttlecher Leeschtung brauch tëschent 2 an 8 Stonnen, fir 2 Këschte Gedrénks ze killen. Dat kann dozou féieren, datt Liewensmëttel, déi scho méi laang am Frigo sinn, hier optimal Lagertemperatur verléieren a méi séier verdierwen. Fir dat ze verhënneren, soll een dorop oppassen, de Frigo net ze iwwerfëllen a genuch Platz fir eng gutt Loftzirkulatioun ze loossen. Et kann och hëllefräich sinn, d’Gedrénks no a no a klenger Unzuel eran ze leeën, fir d’Erhéijung vun der Temperatur am Frigo ze miniméieren.
Eng üblech Portioun ongekachte Räis fir eng erwuesse Persoun mécht ongeféier 60 Gramm aus als Bäilag an 120 Gramm (1/2 Kaffisbecher) als Haaptplat. Déi genau Quantitéit kann natierlech jee no Appetit a weidere Bäilage variéieren. Wa bei enger Moolzecht Räis iwweregbleift, kann een en den Dag dono z. B. an enger Zopp verwäerten.
Regional a saisonal Liewensmëttel hu méi kuerz Transportweeër a brauchen also manner Transportzäit. Doduerch kommen se méi frësch beim Client un an halen sech méi laang. Sou dréit de Kaf vu saisonale Produiten aus der Regioun dozou bäi, manner Liewensmëttel ze verschwenden. Doriwwer eraus ënnerstëtzt een op dës Manéier lokal Produzenten a reduzéiert den ekologesche Foussofdrock vun de Produiten.
Méi Informatioune ginn et hei.
An op regionalsaisonal.lu, der Websäit vum Ministère fir Landwirtschaft iwwer regional a saisonal Produiten.
Liewensmëttelverloscht bezeechent de Verloscht vu fir de mënschleche Konsum bestëmmten Narungsmëttel iwwerall do, wou se produzéiert oder verschafft ginn. Liewensmëttelverloschter triede laanscht der ganzer Liewensmëttelversuergungsketten bei der Recolte, der Produktioun an der Veraarbechtung op. Liewensmëtteloffall entsteet par contre um Enn vun der Versuergungsketten am Handel, an der Gastronomie a beim Konsument. Vermeidbar Liewensmëttelverloschter an -offäll bezeechent een als Liewensmëttelverschwendung.
Gefruerent Gefligelfleesch soll am Frigo, op engem separaten Teller, deen d’Ofdrëpswaasser opfänkt, an ouni Kontakt zu anere Liewensmëttel entdeet ginn, fir de Wuesstem vu Bakterien ze miniméieren. Dat ass déi sécherst Method, well d’Fleesch dobäi konstant kill bleift. Et soll een och drop oppassen, dass virum Afréieren de Verbrauchsdatum nach net iwwerschratt ass.
Duerch d’Afréiere ginn net all d’Bakterien an de Liewensmëttel ofgedéit; et mécht just, dat se méi lues wuessen. Beim Entdeeë kënne sech d’Bakterie rëm vermehren. Dofir ass et wichteg, agefruere Liewensmëttel richteg ze entdeeën a séier ze verschaffen.
Fir d’Liewensmëttelsécherheet ze garantéieren ass et wichteg, beim Kachen op d’Propretéit opzepassen. Beim Kache soll een sech reegelméisseg d’Hänn wäschen an all d’Surfacen, d’Kachgeschier an d’Geräter propper maachen. Liewensmëttel musse grëndlech erhëtzt ginn, besonnesch Fleesch, Gefligel, Eeër a Fësch, fir sécherzestellen, datt si keng gesondheetsschiedlech Bakterie méi enthalen. En plus ass et entscheedend, Liewensmëttel bei deene richtegen Temperaturen ze lageren: Allgemeng solle fäerdeg Platen net méi laang wéi zwou Stonne bei Zëmmertemperatur stoen. Verdierflech Liewensmëttel mussen, och wann se gekacht goufen, direkt giess ginn, oder am Frigo ofgekillt ginn (ënner 5 °C). Réi a gekachte Liewensmëttel sollte wärend der Preparatioun strikt getrennt ginn, fir Kräizkontaminatiounen ze vermeiden. Fir d’Verschaffe vu réie Liewensmëttel sollte getrennt Messer a Schneitbrieder benotzt ginn.
){kind=logo}
